Đề xuất tái cấu trúc hệ thống giáo dục Việt Nam

Ngày cập nhật: 20/10/2012

Mới đây Hiệu trưởng Trường Đại học FPT - TS. Lê Trường Tùng đã có đề xuất tái cấu trúc hệ thống giáo dục nhằm đổi mới toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Theo đó, kiến trúc mới “1 tiểu – 1 trung – 1 cao – 1 đại”, trong đó, 1 cấp tiểu học kéo dài 5 năm, 1 cấp trung học: 4 năm, 1 cấp cao đẳng: 3 năm và 1 cấp đại học sẽ giúp định hướng và phân luồng nghề nghiệp sớm, giảm chi phí xã hội. PV đã có buổi trao đổi với ông về vấn đề này.

Thưa ông, việc thay đổi phương án kiến trúc của ông đưa ra, sẽ giải quyết được những tồn tại gì trong ngành giáo dục?

Giáo dục đào tạo Việt nam sau nhiều thay đổi đang có kiến trúc mang tính chắp vá. Kiến trúc này cần phải thay đổi cơ bản đáp ứng 5 mục tiêu: Phù hợp với hội nhập quốc tế, tương thích với nhiều quốc gia, đảm bảo tính chuyển đổi, sử dụng được tài nguyên học tập quốc tế và trao đổi giáo dục quốc tế; Hỗ trợ định hướng nghề nghiệp, phân luồng nghề nghiệp sớm, giải quyết tâm lý xã hội đang đổ xô chen chúc vào cửa đại học; Liên thông các cấp học mềm dẻo, dễ dàng; Giảm thời gian vào đời, hướng tới việc học suốt đời và cuối cùng là Quản lý về mặt nhà nước thuận lợi, không chồng chéo. Kiến nghị đưa kiến trúc [1-4-2-1] hiện nay về kiến trúc [1-1-1-1] là nhắm các mục tiêu này.

 

TS Lê Trường Tùng - Hiệu trưởng Trường Đại học FPT

Với việc thay đổi này, liệu có quá tải đối với học sinh nhất là khi học sinh của nhiều nước trên thế giới có từ 9.000 đến 12.000 giờ học phổ thông, trong khi học sinh của Việt Nam chỉ có 8.000 giờ?

Một nghịch lý của hệ thống giáo dục phổ thông hiện nay là mặc dù số giờ học trong chương trình phổ thông của Việt Nam không nhiều như các nước (khoảng 8.000 giờ) – lại duy trì hệ phổ thông có số năm học nhiều nhất (12 năm) - nhưng nhiều người cho rằng chương trình quá nặng, cần giảm tải. Nếu chỉ căn cứ vào số giờ học, thì nếu ở nước ngoài 12 năm HS học 12.000 giờ - tức trung bình mỗi năm 1.000 giờ (mỗi ngày khoảng 4 giờ) thì để học 8.000 giờ chỉ cần 8 năm là đủ, và 10 năm là thoải mái.

Tất nhiên vấn đề không đơn giản như vậy. Các chuyên gia giáo dục đều hiểu rằng việc tái cấu trúc lại hệ thống giáo dục không phải là dồn chương trình 12 năm vào 9-10 năm, mà cái khó hơn là phải xác định lại khối lượng kiến thức kỹ năng tối thiểu cho chương trình phổ thông. Để rồi từ đó thay đổi lại chương trình và phương pháp đào tạo cho phù hợp, để học được nhiều hơn, học vui hơn, thầy nhàn hơn và trò cũng nhàn hơn.

Với các chuyên gia giáo dục, có nhiều giải pháp để thực hiện điều này. Tuy nhiên chắc do các giải pháp giáo dục sẽ động chạm đến toàn hệ thống nên ít người muốn làm. Trong các giải pháp giảm thời gian học phổ thông, dù theo phương án nào thì theo tôi cần bám vào một số định hướng: a) Từ cấp trung học (lớp 6) cho HS chọn môn, ngoài một số môn bắt buộc (Toán, Văn, Tiếng Anh, Thể dục) – học sinh sẽ tự chọn thêm khoảng 3 môn nữa – tổng số môn cần học khoảng 7 môn, không phải học tất cả các môn như hiện nay. b) Các môn tự nhiên sử dụng SGK của Anh, sử dụng được cả đề thi của Anh, chỉ cần xây dựng lại các SGK liên quan đến các môn xã hội. c) Học 2 buổi tại trường, thiếu phòng học thì sử dụng các lớp 11-12 không dùng đến, sử dụng việc phòng học giảm tải khi HS học ít môn, và cần cắt bớt ngân sách giáo dục đại học để dành cho phổ thông.

Thưa ông, với việc SV 21 tuổi tốt nghiệp ĐH sẽ mang lại những hiệu quả như thế nào đối với xã hội?

Tuổi trưởng thành – theo nghĩa có thể vào đời và tự tồn tại, đồng thời lo được cho gia đình của mình – đang ngày càng tăng. Trong xã hội nguyên thủy và xã hội nông nghiệp, chỉ cần 15 tuổi là đã trưởng thành khi biết sắn bắn, cày bừa. Đến xã hội công nghiệp, tuổi vào đời kéo dài thêm do phải học nghề khoảng 1 năm. Và với đà phát triển như vậy, đang có nguy cơ hình thành một tầng lớp “người lớn chưa trưởng thành”, tức là lớn về mặt sinh học, nhưng không đủ kỹ năng để tự sống và lo cho người khác, biến bản thân mình thành một nỗi lo cho phụ huynh và xã hội. Xu thế giáo dục theo phương thức học suốt đời, cộng với việc tái cấu trúc lại hệ thống giáo dục - sẽ hỗ trợ cho các em trưởng thành sớm hơn. Việc này tốt cho gia đình, tốt cho xã hội khi có thêm lực lượng lao động trẻ được đào tạo, tốt khi tiết kiệm được chi phí xã hội cho lực lượng “người lớn chưa trưởng thành”, tốt cho cá nhân khi sớm được thể hiện và gánh vác vai trò của mình.

Xin cảm ơn ông và chúc ông sức khỏe.

Theo Tuổi trẻ
Số lượt đọc:1367-Cập nhật gần nhất:20/10/2012

Các tin mới

Các tin đã đăng