Với tất cả tấm lòng, sự cảm phục và ngưỡng mộ, các giáo sư, tiến sỹ, các nhà khoa học và những người bạn của ông đã đến góp mặt đông đủ tại buổi hội thảo, cùng nhau ngồi ôn lại những kỷ niệm về ông từ hồi đi học cho đến khi ông chút những hơi thở cuối cùng của cuộc đời. Nhớ về ông, PGS. TS. Trương Gia Bình, chủ tịch tập đoàn FPT bùi ngùi hồi tưởng lại: "Anh Đạo luôn yêu thương và chiều chuộng chúng tôi. Anh quan tâm đến tất cả những việc mà chúng tôi làm và giúp đỡ nhiệt tình. Một điều sâu sắc nhất đối với chúng tôi đó là anh luôn tin tưởng vào những người trẻ tuổi như chúng tôi. Nếu không có sự giúp đỡ của anh, sẽ không thể có Tập đoàn FPT như hôm nay, và FPT cũng không thể nào đứng lên xin quyền tự chủ cho trường đại học mới thành lập. Bởi vậy, chúng tôi coi anh như là người cha đỡ đầu của mình".

Những đóng góp của GS. Nguyễn Văn Đạo đối với nền giáo dục Việt Nam vô cùng to lớn, đặc biệt trong việc xây dựng các trường đại học có quy chế tự chủ đầu tiên ở nước ta. Là một nhà khoa học lại có thâm niên về giảng dạy đại học và làm công tác quản lý, giáo sư thấy rất rõ những bất cập trong giáo dục đại học hiện tại. Muốn đáp ứng được đòi hỏi về chất lượng nhân lực của xã hội hiện nay cần phải có một cuộc cải cách triệt để trong giáo dục đại học, tức là: "phải thay đổi về chất phương thức và nội dung đào tạo mà một nhân tố chủ yếu là vấn đề quản lý - phải trao quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm cho các trường đại học"... (GS. Nguyễn Văn Đạo).

Tư tưởng đổi mới, tự chủ giáo dục của ông được xuất phát từ năm 1981, ngay sau khi cùng GS. Lê Văn Thiêm, GS. Hoàng Tụy đi thăm một số trường đại học ở Mỹ theo lời mời của Uỷ ban Mỹ hợp tác khoa học với Việt Nam.

Từ khi được bổ nhiệm làm giám đốc ĐHQG (4/1994), ông đã phấn đấu không mệt mỏi cho một nền giáo dục đại học tiên tiến trên nền tảng của quyền tự chủ đại học. Những năm tháng đầu giữ chức giám đốc ĐHQGHN thực sự là một thử thách đối với ông. Xây dựng một đại học đa ngành đa lĩnh vực với một cơ chế tự chủ cao là một nhiệm vụ rất nặng nề. Ông đã cùng với các đồng nghiệp phấn đấu khắc phục biết bao khó khăn mà rào cản chính là tư duy cũ về quản lý giáo dục đại học hình thành từ thời bao cấp để giành được quyền tự chủ cao của ĐHQG, một mô hình đại học chưa từng có trong hệ thống giáo dục đại học của nước ta.

Cùng với tư tưởng đó, GS. Nguyễn Văn Đạo là người đã có công rất lớn đối với sự ra đời của Trường Đại học FPT, một mô hình đại học mới, một cơ sở đào tạo nguồn nhân lực bậc cao nằm trong doanh nghiệp. Là chủ tịch Hội đồng cố vấn của Trường Đại học FPT, ông đã không quản ngại giúp đỡ, định hướng cho Ban lãnh đạo nhà trường trong những ngày đầu thành lập. Với kinh nghiệm làm Giám đốc ĐHQG đầu tiên, với mối quan hệ rộng rãi, với tầm nhìn chiến lược, ông đã đóng góp rất nhiều cho các buớc đi đầu tiên của trường.

TS. Lê Trường Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học FPT chia sẻ: "Tôi thực sự ngạc nhiên khi anh say mê cùng chúng tôi, sẵn sàng chia sẻ, góp ý với công việc của chúng tôi kể cả những việc nhỏ nhất - trong khi chúng tôi thì thực chất mới bước những bước đầu tiên vào một lĩnh vực phức tạp là giáo dục đại học".

Cho đến nay, những trường đại học do ông xây dựng đã và đang khẳng định mình trên con đường đổi mới giáo dục. Đặc biệt, mới chỉ sau gần 3 năm đi vào hoạt động (2006 - 2009), Trường Đại học FPT đã và đang gặt hái được một số thành công bước đầu. Đại học FPT đã trở thành nơi đào tạo CNTT lớn nhất Việt Nam với gần 3,000 sinh viên và một môi trường năng động, sáng tạo với những triết lý đào tạo kiểu mới.

Đánh giá về những công trình trường đại học kiểu mới ở Việt Nam của GS. Nguyễn Văn Đạo, GS.VS.Nguyễn Văn Hiệu - Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN cho biết: "Tôi nhận thấy, việc thành lập ĐHQGHN là việc làm đi đúng với xu thế của thời đại trong việc canh tân giáo dục. Nay, với sự ra đời của Trường Đại học FPT, tôi nghĩ rằng, Đai học FPT là một bước tiến còn xa hơn nữa theo xu thế đó...Bởi vậy, với tình cảm sâu sắc với người bạn đã ra đi đột ngột của chúng ta, chúng ta hãy cùng nhau thực hiện ý định tốt đẹp của anh Đạo, xây dựng các trường đại học đạt tiêu chuẩn quốc tế, thể hiện ở sản phẩm đặc biệt là những con người. Tôi tin Đại học FPT sẽ làm được điều này. Vậy nên, chúng ta hãy cũng nhau thực hiện ý tưởng của anh Đạo để xây dựng Trường Đại học FPT xứng đáng với tên gọi Trường Đại học Nguyễn Văn Đạo".

Ba năm đã qua kể từ ngày GS. Nguyễn Văn Đạo ra đi, nhưng ảnh hưởng và những đóng góp của ông đối với nền giáo dục Việt Nam sẽ còn mãi. Đặc biệt, những ý tưởng và hoạt động của ông trong vấn đề tự chủ đại học đã và đang góp phần to lớn trong công cuộc đổi mới giáo dục Việt Nam.

Môt số hình ảnh tại buổi hội thảo: "Những cống hiến của Giáo sư Nguyễn Văn Đạo cho sự nghiệp giáo dục Việt Nam":

Bài viết có liên quan